Türk Astronomlar: Şehirlerimizi doğru aydınlatalım

Kusursuz bir astronomik gözlem yapabilmek için gökyüzünün bulutsuz olması ne kadar önemli ise, şehir ışıklarından uzakta olmak da bir o kadar kritik.

Işık kirliliği, sadece bilimsel çalışmaları değil, göç eden hayvanları da etkiliyor.

Türk Astronomi Derneği Başkanı Prof. Dr. İbrahim Küçük, bu konuda Anadolu Ajansı’na açıklamalarda bulundu, şehirlerin doğru aydınlatılması gerektiğini söyledi.

‘DOĞRU AYDINLATMA’ VURGUSU

“Sloganımız ‘doğru aydınlatma’ olmalı. Yanlış aydınlatma, vahşi yaşamı da etkiliyor. Örneğin göçmen kuşların yön bulma aracı aydır. Aya bakarak yönlerini bulurlar. Eğer siz farklı bir aydınlatma yaparsanız yönlerini şaşırırlar.”

Astronomların ve astrofizikçilerin gök cisimlerinden bilgi almasının tek yolunun ışık olduğunu belirten Prof. Küçük, aksi halde bilimsel çalışmaların olumsuz etkileneceğini kaydetti.

“IŞIĞI ALGILAYABİLMEMİZ GEREKİYOR”

“Nasıl doktorlar kan verdiğimiz zaman sağlığımızla ilgili bilgilere ulaşabiliyorsa bizim için de ışık o derece önemli. Yıldızların bize gönderdiği ışıkta da aynı bilgiler var. Yıldızların yapıları, büyüklükleri, evrimleri, şu anki durumları sonrasında ne olacağının tahminlerinin yapılması için bize gerekli bilgiler ışıkla geliyor. Bu nedenle bizim ışığı algılayabilmemiz gerekiyor.”

İbrahim Küçük, şehirden uzak yerlerde samanyolunun muhteşem görüntüsünün izlenebildiğini ancak şehirlerde bunun mümkün olmadığını dile getirdi. Atmosferin içinde ışık saçılıp azaldığı için asıl ışığın zor algılandığını anlatan Küçük, şöyle konuştu:

Önerilen içerik:  Bilim insanları, plastik malzemeye yürümeyi öğretti

HİPPARKHOS ÖRNEĞİ

“Dolayısıyla atmosfer dışında gözlem yapmanız gerekiyor, bu mümkün değilse yüksek dağlara çıkmanız gerekiyor. Asırlar önce Hipparkhos isimli bir bilgin gökyüzüne bakarak yıldızların parlaklığını çıplak gözle sınıflıyor. Yıldızları 6 sınıfta tanımlıyor, o zaman teleskop filan yok, çıplak gözle yapıyor çünkü gökyüzü sizin emrinizde. Günümüz şartlarında böyle bir gökyüzü mümkün değil. Şehirlerimizi aydınlatmamız gerekiyor ancak doğru aydınlatmamız gerekiyor. Sloganımız ‘doğru aydınlatma’ olmalı. Yanlış aydınlatma vahşi yaşamı da etkiliyor. Balkona çıkıp ışığı açıyorsunuz, sinekler hemen ışığa geliyor. Örneğin göçmen kuşların yön bulma aracı aydır. Aya bakarak yönlerini bulurlar. Eğer siz farklı bir aydınlatma yaparsanız yönlerini şaşırırlar. Bütün bunları üst üste koyduğunuzda doğal yaşamı etkiliyorsunuz.”

Prof. Dr. Küçük, Aydınlatma Türk Milli Komitesi ile bağlantı kurduklarını ve ortak bir komisyon oluşturmaya karar verdiklerini sözlerine ekledi.